Dragon Ball Z: Budokai to bijatyka z 2002 roku, stworzona przez japońskie studio Dimps i wydana przez Atari (w Japonii przez Bandai) na PlayStation 2 i Nintendo GameCube. Gra otworzyła zupełnie nową erę w grach Dragon Balla na Zachodzie – po siedmiu latach dryfu po premierze nieudanego Final Bout dała fanom wreszcie nowoczesną, dopracowaną bijatykę z cel-shadingiem wiernym anime.
Studio Dimps – początek wieloletniej współpracy z serią
Dimps, tokijskie studio założone przez weteranów SNK, stworzyło Budokai jako odpowiedź Bandai na spadek popularności serii w latach 90. Deweloperzy postanowili zrezygnować z realistycznej grafiki na rzecz cel-shadingu imitującego kreskę mangi Akiry Toriyamy – to rozwiązanie stało się wzorem dla niemal wszystkich kolejnych 3D bijatyk DB. Dimps będzie też odpowiadał za trylogię Budokai i dalej za Xenoverse.
Rozgrywka – 3D arena z 2D płaszczyzną akcji
Walka toczy się na kolistych 3D arenach, ale sama akcja jest w dużej mierze 2D – postacie przemieszczają się w lewo i prawo, z lotem pionowym jako dodatkiem. System ciosów oparty jest na dwóch przyciskach ataku (fizyczny + energetyczny) plus combosy i pociski ki. Znakiem firmowym jest Dragon Rush – finałowe cutscene'owe starcie, w którym obie strony wybierają kierunek i poziomem mocy rozstrzygają starcie.
Roster i tryb fabularny
W bazowej wersji dostępnych jest 23 wojowników, od Gokū i Vegety po Hercule/Mister Satana. Tryb fabularny odtwarza sagi Saiyan, Freezer, Cell i Buu – z cutscenkami 3D i misjami z dodatkowymi warunkami. Roster można rozszerzać zbierając „Capsule" w trybie fabularnym; system kapsuł pozwala też konfigurować ataki specjalne każdej postaci przed walką.
Odbiór społeczności – komercyjny sukces
Według Wikipedii gra sprzedała się w ponad 2 milionach egzemplarzy w samych Stanach Zjednoczonych, co dla niszowej wtedy marki anime była liczbą rekordową. Recenzje wahały się między 6/10 a 8/10 – krytykowano powtarzalność trybu fabularnego i ograniczony roster, chwalono oprawę i grywalność. Sukces komercyjny zdecydował o powstaniu kontynuacji Budokai 2 (2003) i Budokai 3 (2004), a potem równoległej serii Budokai Tenkaichi.
Znaczenie dla serii
Dla fanów Budokai to „moment założycielski". Każda kolejna gra Dragon Balla z cel-shadingiem – od Infinite World po FighterZ – powołuje się wizualnie i mechanicznie na wzór ustawiony w 2002 roku. Remaster w ramach Budokai HD Collection (2012) zawiera Budokai i Budokai 3 w jednym pudełku, co uczyniło oryginał dostępnym ponownie na PS3 i Xbox 360.
Ciekawostki
- Opening trybu fabularnego używa utworu „Challengers" stworzonego specjalnie dla gry – w Japonii intro ma inny utwór, „Hikari no Willpower".
- W wersji PAL polska dystrybucja CD Projekt wydała grę z angielskim dubbingiem i polską instrukcją.
- Toriyama nie brał czynnego udziału w produkcji, ale zaakceptował projekty postaci – w przeciwieństwie do późniejszego Xenoverse 3.

